Irani ka bërë një propozim të ri për një marrëveshje që do t’i japë fund përfundimisht luftës në Lindjen e Mesme, thanë zyrtarët në rajon të hënën, me Donald Trump që pretendoi se kishte shtyrë sulmet e reja ushtarake në mënyrë që bisedimet të mund të vazhdonin.
Por, ndërsa presidenti amerikan ka përdorur rregullisht mediat sociale për të kërcënuar Teheranin dhe për të pretenduar se një marrëveshje paqeje ishte e arritshme, nuk ka pasur asnjë shenjë të një përparimi të menjëhershëm në negociatat e ngecura për t’i dhënë fund luftës, shkruan The Guardian.
Një armëpushim ka ndaluar shumicën e dhunës pas gjashtë javësh sulmesh ajrore SHBA-Izrael dhe hakmarrjes iraniane, por ka pasur pak përparim që kur Trump tha se armëpushimi ishte “nën ndikimin e aparateve elektrike”, me disa raportime të medias izraelite që sugjerojnë se një rifillim i armiqësive është i afërt, transmeton Sinjali.
Në një postim të hënën, Trump tha se udhëheqësit e disa vendeve të Gjirit i kishin kërkuar të “shtypte sulmin tonë të planifikuar ushtarak ndaj Iranit, i cili ishte planifikuar për nesër, duke qenë se tani po zhvillohen negociata serioze”.
Trump pretendoi se udhëheqësit e Katarit, Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Arabisë Saudite i ishin afruar Uashingtonit për shkak të mundësisë së arritjes së një marrëveshjeje që do të ishte “shumë e pranueshme” për SHBA-në dhe do ta pengonte Iranin të pajiset me armë bërthamore.
Presidenti amerikan tha se u kishte udhëzuar udhëheqësve ushtarakë se “nuk do ta bëjmë sulmin e planifikuar ndaj Iranit nesër, por i ka udhëzuar më tej ata që të jenë të përgatitur për të vazhduar me një sulm të plotë dhe në shkallë të gjerë ndaj Iranit, në çdo moment njoftimi”.
Njoftimi erdhi ndërsa zëdhënësi i ushtrisë së jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, pretendoi se Pakistani ia ka ndarë propozimin e fundit të Teheranit SHBA-së.
Pati raportime kontradiktore nga Islamabadi, i cili ka qenë duke ndërmjetësuar midis të dyja palëve. Një burim pakistanez u duk pesimist, duke i thënë Reuters se Uashingtoni dhe Teherani “vazhdojnë të ndryshojnë synimet e tyre” dhe se koha po mbaronte për të gjetur një marrëveshje.
Zyrtarë të tjerë rajonalë thanë se Irani kishte bërë ose kishte përsëritur disa lëshime, duke përfshirë një pezullim afatgjatë të programit të tij bërthamor dhe transferimin e uraniumit të pasuruar në Rusi, si dhe një rihapje graduale të ngushticës së Hormuzit.
Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim, duke cituar një burim të paidentifikuar pranë ekipit negociues të vendit, raportoi të hënën se SHBA-të kishin rënë dakord të hiqnin dorë nga sanksionet mbi eksportet e naftës së Teheranit gjatë periudhës së negociatave.
Nuk pati konfirmim të pavarur të pretendimeve dhe bisedimet janë shoqëruar nga një sërë deklaratash mashtruese të bëra nga Irani, SHBA-të dhe ndërmjetësuesit, në përpjekje për t’i paraqitur publikisht bisedimet në avantazhin e tyre.
Retorika nga të dyja palët ka mbetur sfiduese ditët e fundit. Trupa e Gardës Revolucionare Islamike kërcënoi të hënën se do të vendosë leje për kabllot e internetit që kalojnë nëpër ngushticën e Hormuzit, ndërsa zyrtarë të tjerë kanë thënë se rruga ujore do të mbetet nën “menaxhimin” iranian, duke nënkuptuar se Teherani do të vendosë taksa për transportin detar, të cilat Uashingtoni ka thënë se nuk mund t’i pranojë.
Baghaei tha se Teherani ishte i përgatitur për të gjitha skenarët, duke thënë në një konferencë për shtyp të transmetuar në televizion: “Sa i përket kërcënimeve të tyre, jini të sigurt se jemi plotësisht të vetëdijshëm se si t’i përgjigjemi në mënyrë të përshtatshme edhe gabimit më të vogël nga pala kundërshtare”.
Axios raportoi se Trump pritej të takohej me këshilltarët e sigurisë kombëtare të martën për të diskutuar mundësitë për rifillimin e veprimeve ushtarake.
Por duke folur më vonë të hënën në një aktivitet në Shtëpinë e Bardhë, Trump tha se kishte pasur një “zhvillim shumë pozitiv” dhe pretendoi se një marrëveshje ishte afër që do ta linte Iranin pa armë bërthamore, të cilën Teherani mohon ta ndjekë.
“Duket se ka një shans shumë të mirë që ata të gjejnë diçka. Nëse mund ta bëjmë këtë pa i bombarduar ata me të madhe, do të isha shumë i lumtur”, tha Trump.
Edhe pse sulmet ajrore SHBA-Izrael kanë pushuar dhe hakmarrja iraniane është zvogëluar, dronë janë lëshuar nga Irani drejt vendeve të Gjirit që presin baza ushtarake amerikane.
Një sulm me dron shkaktoi zjarr në një central bërthamor në Emiratet e Bashkuara Arabe, thanë zyrtarët atje të dielën, dhe Arabia Saudite raportoi se kishte kapur tre dronë.
Irani i shtoi sulmet ndaj Emirateve të Bashkuara Arabe këtë muaj pasi Trump njoftoi një mision detar për të hapur ngushticën e Hormuzit, të cilin e pezulloi pas 48 orësh.
Analistët thonë se konflikti tani është në bllokim, me të dyja palët që përballen me presion të konsiderueshëm për t’i dhënë fund luftës, por pa stimuj të mjaftueshëm për të bërë lëshime të dhimbshme të nevojshme për një marrëveshje.
Trump, i cili përballet me zgjedhjet e mesit të mandatit në nëntor, të cilat mund të shkojnë keq për partinë e tij Republikane, zhvilloi bisedime me presidentin kinez, Xi Jinping, javën e kaluar në Pekin, pa siguruar një tregues nga Kina se kjo do të ndihmonte në zgjidhjen e konfliktit.
Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë shqetësohen se rreziku i politikës së jashtme të Trump në Iran dhe efekti i tij në çmimet e karburantit në SHBA mund të prishin shanset e republikanëve për të mbajtur kontrollin e Kongresit në një kohë kur votuesit janë më të shqetësuar për koston e jetesës sesa për konfliktet jashtë vendit.
Irani përballet me një krizë ekonomike në thellim dhe dëme të mundshme në infrastrukturën e tij të naftës. Inflacioni është në rritje dhe disa zyrtarë kanë frikë nga një rritje e pakënaqësisë popullore me regjimin radikal.
Agjencia e lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA), një grup monitorimi me bazë në SHBA dhe Holandë , tha se kishte dokumentuar të paktën 4,023 arrestime në Iran midis 28 shkurtit, kur filloi lufta, dhe 9 majit.
Akuzat përfshinin spiunazh, kërcënime ndaj sigurisë kombëtare dhe komunikim ose ndarje përmbajtjeje që lidhet me konfliktin me mediat e huaja, tha ajo.
Ka pasur alarm në rritje për ekzekutimet në Iran. Grupet e të drejtave të njeriut kanë thënë se që nga fillimi i luftës, Irani ka ekzekutuar 26 burra të konsideruar si “të burgosur politikë” 14 të akuzuar për protestat e janarit, një për demonstratat e vitit 2022 dhe 11 të akuzuar për lidhje me grupet e ndaluara të opozitës.
Gjashtë burra janë varur nga Irani me akuzën e spiunazhit për Izraelin që nga fillimi i luftës, sipas raportimeve në mediat zyrtare iraniane.
HRANA tha se kishte dokumentuar të paktën 3 mijë e 636 viktima, përfshirë 1 mijë e 701 civilë, për shkak të sulmeve SHBA-Izrael ndaj Iranit gjatë luftës.
Izraeli kreu sulme të reja ajrore në Libanin jugor të hënën, thanë burimet libaneze të sigurisë dhe agjencia shtetërore e lajmeve, ndërsa Hezbollahu njoftoi sulme të reja ndaj forcave izraelite, duke vazhduar luftën në Liban pavarësisht zgjatjes së një armëpushimi të mbështetur nga SHBA-të, të njoftuar për herë të parë nga Trump më 16 prill.
Një zgjatje e armëpushimit 45-ditor midis Libanit dhe Izraelit ka hyrë në fuqi pas një raundi të tretë bisedimesh të organizuara nga SHBA-të.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
