Një anije luftarake ruse qëlloi me armë paralajmëruese vetëm disa qindra metra larg një jahti britanik që po lundronte përtej Kanalit të martën në mëngjes, mes një periudhe tensionesh të larta midis Londrës dhe Moskës.
Incidenti i rrallë ndodhi në orën 11:40 të mëngjesit, më shumë se 20 milje në jug të Ishullit Wight dhe më pak se 40 milje në veri të Normandisë, Francë, kur jahti, i identifikuar si anija private Bright Future, lundroi pranë Admiral Grigorovich dhe injoroi të paktën një paralajmërim, shkruan The Guardian.
Burime britanike thanë se indikacionet fillestare ishin se marinarët rusë qëlluan më shumë se një herë pasi jahti iu afrua fregatës së armatosur rëndë. “Pas përpjekjeve për të kontaktuar një anije britanike në kanal, Grigorovich qëlloi me armë paralajmëruese. Këto nuk ishin të drejtuara drejt anijes dhe ishin një përpjekje për të parandaluar një përplasje të mundshme“, tha Ministria e Mbrojtjes, transmeton Sinjali.
Ministria e mbrojtjes e Rusisë tha më vonë se jahti ishte në një “kurs të rrezikshëm” dhe se u bënë disa përpjekje për ta kontaktuar atë. Rusët thanë se u qëlluan raketa sinjalizuese, por jahti vazhdoi të lëvizte brenda 150 metrave përpara se të qëllohej një e shtënë paralajmëruese.
Nuk u raportuan lëndime ose dëme nga jahti, i cili vazhdoi udhëtimin e tij, tha Mbretëria e Bashkuar. Ata që ishin në bord u vizituan nga një varkë e dërguar nga HMS Tyne, një anije patrullimi e Marinës Mbretërore, për të mbledhur detaje dhe për të kontrolluar nëse ekuipazhi ishte i sigurt.
Jane dhe Alan Kelvey, një çift britanik në pension, ishin në bord të jahtit 12 metra të gjatë. Anija HMS Tyne kontrolloi nëse çifti ishte i sigurt pasi ata telefonuan Rojën Bregdetare të HM.
Jane Kelvey i tha i Paper se “ishte pak e frikshme” dhe “sigurisht e pazakontë”, por tha se nuk kishin frikë për sigurinë e tyre.
Ajo i tha gjithashtu BBC Newsnight: “Ata lëshuan pesë fishkëllima në borinë e tyre, që do të thotë ‘a na keni parë?’”
“Ne menjëherë u kthyem dy gradë në të majtë në mënyrë që ata të shihnin se kishim bërë një ndryshim të qëllimshëm të kursit, që do të thoshte se i kishim parë ata”.
“Një minutë a më vonë, ata lëshuan pesë fishekë të tjerë në borinë e tyre, të ndjekura nga katër deri në pesë të shtëna me armë të vogla, të cilat nuk ishin të drejtuara drejt nesh, por ishin zjarr paralajmërues që u ngritën në ajër”.
Çifti pati probleme me versionin rus të ngjarjeve.
Jane shtoi: “Ata nuk dërguan asnjë fishekzjarr, nuk u përpoqën të na kontaktonin me radio, nuk na dukeshin sikur ishin në mëshirë të fatit, ne definitivisht nuk ishim në një kurs përplasjeje. Do t’i humbisnim. Thjesht nuk ishte incident derisa filluan të shtënat”.
Episodi, i cili ndodhi në ujëra ndërkombëtare, erdhi vetëm disa ditë pasi Mbretëria e Bashkuar sekuestroi një anije cisternë nafte të lidhur me Rusinë, Smyrtos, pranë brigjeve të Ishullit Wight, hera e parë që forcat britanike kanë udhëhequr sekuestrimin e një anijeje të sanksionuar që nga fillimi i luftës kundër Ukrainës.
Kapiteni i cisternës, Ajay Pant, një shtetas indian 38-vjeçar, u akuzua për shkelje të sanksioneve të Mbretërisë së Bashkuar mbi eksportin e naftës ruse në një gjykatë magjistrate në Southampton. Ajo transportonte 98 mijë ton naftë bruto ruse të destinuar për në Indi në kohën e sekuestrimit të saj.
Të hënën, dy burra, të cilët duket se kanë vepruar nën udhëzimet e një përdoruesi online me lidhje me Rusinë, u shpallën fajtorë për komplot për të kryer një sulm me zjarrvënie në pronën e lidhur me Keir Starmer.
Të martën në takimin e samitit të G7 në Francë, kryeministri tha se ishte i kënaqur që “drejtësia tani është vënë në vend” dhe tha se sulmi duhej parë në një kontekst më të gjerë – ndikimin e sanksioneve ekonomike perëndimore në aftësinë e Rusisë për të luftuar në Ukrainë.
Incidenti vjen në mes të një debati të vazhdueshëm mbi financimin e mbrojtjes së Mbretërisë së Bashkuar pas dorëheqjes së sekretarit të atëhershëm të mbrojtjes, John Healey, javën e kaluar.
Të martën, Rich Knighton, shefi i shtabit të mbrojtjes, i tha një komiteti të Lordëve se Britania do të duhej të “ulte” operacionet dhe stërvitjet ushtarake në vitet e ardhshme nëse Ministria e Mbrojtjes nuk merrte fonde shtesë nga Downing Street dhe Thesari.
Duke pasur parasysh kontekstin e incidentit në Kanal, burimet britanike thanë se po e shihnin atë si një episod të izoluar, jo të lidhur me kapjen e anijes Smyrtos nga Mbretëria e Bashkuar. Të shtënat nuk ishin të drejtuara drejt jahtit, theksuan ata.
Por mbetet një shqetësim se Rusia mund të hakmerret kundër anijeve tregtare britanike në përgjigje të konfiskimit të Smyrtos. “Nëse Rusia reagon, ka të ngjarë ta bëjë këtë në të njëjtën mënyrë”, paralajmëroi një burim detar.
Anija luftarake Admiral Grigorovich është e para në një klasë fregatash me gjatësi gati 125 metra dhe një ekuipazh deri në 220 persona. Topi i saj kryesor 100 mm është në gjendje të qëllojë 80 fishekë në minutë në një rreze prej më shumë se 12 miljesh (20 km) dhe të godasë objektiva të shumëfishta.
Anija luftarake është vendosur rregullisht pranë ujërave britanike këtë vit. Ajo ka shoqëruar rregullisht anijet e flotës ruse në Kanal dhe Detin e Veriut dhe është furnizuar me karburant pranë brigjeve të Suffolk për të qëndruar pranë Mbretërisë së Bashkuar.
Normalisht, ajo ndiqet nga anijet e Marinës Mbretërore kur lundron afër ujërave territoriale të Mbretërisë së Bashkuar për të ruajtur sigurinë. Në atë kohë, ajo po gjurmohej nga HMS Mersey, një tjetër anije patrullimi në det të hapur.
Një ekspert tha se ishte një incident që pritej të ndodhte, duke pasur parasysh qëndrimin e anijes Grigorovich pranë brigjeve britanike.
John Foreman, një ish-kapiten i Marinës Mbretërore dhe atashe i mbrojtjes në Moskë, tha: “Kjo mund të mos jetë përgjigja e Vladimir Putinit ndaj konfiskimit të Kanalit, por jahtistët duhet të dinë të mos lundrojnë pranë një anijeje luftarake ruse”.
“Kapitenët rusë, anijet luftarake ruse janë gjithmonë të shqetësuar kur anijet vijnë drejt tyre. Ata kanë një zonë përjashtimi mendërisht prej rreth 500 metrash. Nuk është e pazakontë që një kapiten rus të qëllojë pasi ka lëshuar një paralajmërim”.
Të martën, Marina Mbretërore nuk ishte gjithashtu e qartë nëse anija ruse i kishte plotësisht në kontroll lëvizjet e saj, duke nxitur spekulime se kishte pësuar ndonjë formë të defektit mekanik, gjë që mund të ketë rritur nervozizmin e ekuipazhit.
Incidentet me të shtëna në det janë jashtëzakonisht të rralla në kohë paqeje, megjithëse të shtënat paralajmëruese konsiderohen një mënyrë legjitime për marinat për të penguar anijet e tjera që të afrohen. Por nuk dihet se kur janë qëlluar për herë të fundit në Kanal në një incident detar.
Martin Kelly, kreu i këshillimit në firmën e menaxhimit të krizave EOS risk, tha se anijet luftarake, pavarësisht nga vendi i tyre i origjinës, kishin të drejtë për vetëmbrojtje.
Zakonisht, rregullat e përshkallëzimit fillojnë me një paralajmërim radio VHF (frekuencë shumë të lartë) dhe, tha ai, “nëse nuk ka përgjigje, përshkallëzimi tjetër është një paralajmërim më intensiv dhe më pas deri në të shtëna paralajmëruese, ku kemi arritur deri këtu”.
James Cartlidge, sekretari në hije i mbrojtjes, tha se incidenti ishte “shumë shqetësues” dhe Mbretëria e Bashkuar “nuk duhet të ketë asnjë dyshim se Rusia përbën një kërcënim të drejtpërdrejtë”.
James MacCleary, për Demokratët Liberalë, tha: “Rusia është fjalë për fjalë në pragun tonë. Agresioni dhe frikësimi në ujërat tona nuk duhet të tolerohen”.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
