Një përçarje gjithnjë e më e thellë mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Evropës për të ardhmen e Bosnje e Hercegovinës është bërë e dukshme pas një mosmarrëveshjeje lidhur me një post të lartë ndërkombëtar, duke çuar deri te një paralajmërim amerikan për rishikimin e rolit të saj në ruajtjen e paqes në vend.
Ambasada amerikane në Sarajevë lëshoi këtë paralajmërim pasi shtetet evropiane refuzuan të mbështesin kandidatin e preferuar të SHBA-së për postin e përfaqësuesit të ri të lartë ndërkombëtar.
Në një takim të Këshillit për Zbatimin e Paqes (PIC) në Sarajevë këtë javë — një grup shumëkombësh i ngarkuar me mbikëqyrjen e zbatimit të Marrëveshjes së Paqes së Dejtonit të vitit 1995 — Washingtoni mbështeti diplomatin italian Antonio Zanardi Landi, ndërsa Britania e Madhe, Franca, Gjermania dhe shumica e vendeve evropiane përkrahën të dërguarin francez për Ballkanin Perëndimor, René Troccaz, raportoi “The Guardian”.
Në një postim në platformën X, Ambasada e SHBA-së në Sarajevë theksoi se Shtetet e Bashkuara janë të zhgënjyera me mungesën e konsensusit evropian dhe me pamundësinë e PIC-it për të përmbushur detyrën e tij për zgjedhjen e një përfaqësuesi të ri të lartë.
“Shtetet e Bashkuara marrin parasysh dështimin e evropianëve për të arritur konsensus rreth një kandidati evropian dhe janë të zhgënjyera që këto ndasi e penguan PIC-in të përmbushte detyrën e tij për të zgjedhur një përfaqësues të ri të lartë. Pavendosmëria evropiane dhe heqja dorë e PIC-it nga përgjegjësia e tij ndaj Bosnjë-Hercegovinës po e detyrojnë SHBA-në të rishqyrtojë rolin e saj në praninë aktuale ndërkombëtare në Bosnjë e Hercegovinë”, shkroi ambasada.
Aktualisht, në Bosnjë ndodhet një forcë e vogël paqeruajtëse e Bashkimit Evropian, ndërsa SHBA-ja nuk ka më një prani të konsiderueshme ushtarake në vend. Megjithatë, ajo ka vazhduar të luajë një rol me ndikim përmes PIC-it dhe marrëdhënieve dypalëshe.
PIC pritet të bëjë një përpjekje të re për të arritur konsensus për postin e përfaqësuesit të lartë në fund të këtij muaji, kur mund të dalin edhe kandidatë kompromisi.
Një zyrtar evropian ka sugjeruar se rajoni mund të përfitonte nëse SHBA-ja do ta zvogëlonte rolin e saj, mes dyshimeve në rritje për motivet e administratës Trump. Vitin e kaluar, Washingtoni hoqi sanksionet ndaj Milorad Dodikut, liderit separatist serb të mbështetur nga Moska, pas një fushate lobimi në SHBA që thuhet se ka kushtuar disa milionë dollarë.
SHBA gjithashtu ka ushtruar presion mbi përfaqësuesin e lartë në largim, Christian Schmidt, që të japë dorëheqjen pasi ai vendosi masa ndëshkuese ndaj Dodikut për minimin e Marrëveshjes së Dejtonit.
Në të njëjtën kohë, sipas raportimeve, persona të afërt dhe bashkëpunëtorë të Donald Trump kanë shtuar interesat e tyre biznesore në Bosnjë. Kjo përfshiu edhe një vizitë të Donald Trump Jr. në Banja Llukë në prill, si mysafir i djalit të Milorad Dodikut.
Sipas raportimeve nga takimi i PIC-it në Sarajevë, SHBA-ja e ka mbështetur kandidaturën e Landit më fuqishëm sesa vetë Italia.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!