Pete Hegseth ka njoftuar një rishikim të pranisë ushtarake të SHBA-së në mbarë Evropën, gjatë një fjalimi të ashpër drejtuar aleatëve të NATO-s, ku ka kërcënuar me ulje të numrit të trupave në vendet që shpenzojnë më pak për mbrojtje.
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, duke folur në një takim të ministrave të mbrojtjes të NATO-s në Bruksel, akuzoi disa vende për “përfitim të padrejtë” (free riding) dhe të tjera i quajti “të turpshme” për moslejimin e përdorimit të bazave të tyre ajrore nga avionët amerikanë që bombarduan Iranin në pranverë.
Megjithëse deklaratat e Hegseth u mbajtën me dyer të mbyllura për një grup aleatësh, përfshirë sekretarin e ri britanik të Mbrojtjes, Dan Jarvis, ato u bënë publike nga Pentagoni, në përpjekjen më të fundit për të shtyrë Evropën të rrisë buxhetet ushtarake, raporton theguardian.
Hegseth tha se do të bëhet një “rishikim i vërtetë”, ku “pagesat tona vjetore për NATO-n do të varen nga përmbushja e objektivave të shpenzimeve të mbrojtjes nga vendet e tjera” – duke nënkuptuar se në të ardhmen, sipas SHBA-së, “NATO do të jetë një rrugë me dy kahje”.
Administrata Trump dëshiron që anëtarët evropianë të NATO-s të marrin drejtimin në mbrojtjen e kontinentit të tyre nga Rusia dhe të rrisin gradualisht shpenzimet e mbrojtjes në 3.5% të PBB-së deri në vitin 2035. Të gjitha vendet, përveç Spanjës, e kanë mbështetur këtë parim në samitin e vitit të kaluar në Hagë.
“Është një rishikim ku disa vende do të dështojnë dhe të tjerat do të kalojnë me rezultate të shkëlqyera”, shtoi Hegseth, duke lënë të kuptohet se trupat amerikane mund të tërhiqen nga vendet me shpenzime të ulëta ose që nuk e përmbushin objektivin afatgjatë.
Ndër shkurtimet që po shqyrtohen përfshihet edhe rishpërndarja e një të tretës së 150 avionëve F-16 dhe F-15 të SHBA-së të caktuar për NATO-n, si dhe avionë furnizimi, zbulimi, bombardues dhe dronë. Këto ndryshime mund të ndikojnë në aftësinë e NATO-s për të monitoruar nëndetëset ruse në Evropë dhe në parandalimin ndaj Moskës.
Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se Hegseth po përpiqej “të mbajë presionin” me deklaratat e tij të drejtpërdrejta, duke shtuar se “jam i kënaqur që e bën këtë, sepse duhet të flasim hapur me njëri-tjetrin”.
Javën e kaluar, John Healey dha dorëheqjen si sekretar britanik i Mbrojtjes, pasi Keir Starmer u zotua vetëm për rritjen e shpenzimeve ushtarake në rreth 2.7% të PBB-së deri në vitin 2030. Healey kishte kërkuar arritjen e 3% si hap drejt 3.5%.
Duke mbërritur në samit, pasuesi i tij Dan Jarvis tha: “Kjo është një moment sfide”, por nuk dha detaje të reja për buxhetet e mbrojtjes.
Më vonë, Mbretëria e Bashkuar njoftoi se do të shpenzojë 750 milionë paund për pajisjen e Ukrainës me dronë dhe raketa të mbrojtjes ajrore, të financuara përmes huave të siguruara nga asetet e bankës qendrore ruse.
Hegseth tha se i kishte thënë Jarvisit se është e papranueshme që aleatët e NATO-s “të qëndrojnë në fund të pistës me një tabelë për të vendosur se çfarë fluturon” – duke iu referuar kufizimeve të vendosura në Evropë për avionët amerikanë gjatë sulmeve ndaj Iranit.
Mbretëria e Bashkuar lejoi SHBA-në të godiste lëshuesit iranianë të raketave nga baza RAF Fairford në Gloucestershire, por shumica e vendeve të tjera evropiane nuk lejuan përdorimin e hapësirës së tyre ajrore apo bazave për sulme ose furnizim me karburant.
Ai shtoi se ndërsa SHBA-ja ka “mbrojtur Evropën për breza të tërë”, nuk ka marrë të njëjtën mbështetje kur Trump kërkoi përdorimin e bazave evropiane për sulme ndaj Iranit.
“Objektivat iraniane kërcënojnë interesat evropiane edhe më drejtpërdrejt se sa amerikanët, por shumë nga aleatët tanë thanë jo, ose u fshehën pas debateve ligjore, ose na kritikuan publikisht për atë që nuk janë të gatshëm ose të aftë ta bëjnë vetë. Ishte e turpshme”, tha ai.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!