Bankat qendrore në mbarë botën po tërheqin arin nga kasafortat në Londër dhe Nju Jork, pasi po bëhen gjithnjë e më të kujdesshme ndaj ruajtjes së rezervave jashtë kufijve të tyre, sipas një ankete të re.
Bankat qendrore të Indisë dhe Francës janë ndër ato që kanë zhvendosur sasi të mëdha ari nga SHBA-ja dhe Mbretëria e Bashkuar gjatë vitit të fundit, duke e ruajtur atë më shumë brenda vendeve të tyre — një pjesë e një trendi më të gjerë për ta kthyer arin në shtëpi dhe për të diversifikuar vendet e ruajtjes së rezervave.
Prej vitesh, bankat qendrore kanë rritur zotërimet e tyre në ar, i cili së fundmi ka tejkaluar obligacionet amerikane (US Treasuries) duke u bërë aktivi kryesor rezervë në botë, pasi shumë vende kërkojnë alternativa ndaj dollarit amerikan, që është valuta kryesore rezervë globale.
Megjithatë, konfliktet gjeopolitike në rritje, regjimet e sanksioneve dhe rënia e besimit kanë vënë nën presion sistemin e tregtimit të arit, i cili mbështetet fuqishëm në Londër — ku kasafortat e Bankës së Anglisë ruajnë mbi 700 miliardë dollarë në ar — si dhe në Nju Jork, tregu më i madh në botë për kontratat e arit.
Sipas një ankete vjetore të publikuar të martën nga Këshilli Botëror i Arit (World Gold Council) — një organizatë e industrisë që përfaqëson minatorët e arit dhe administron një fond të mbështetur nga ari — më pak banka qendrore thanë se aktualisht e ruajnë arin në Londër dhe Nju Jork krahasuar me një vit më parë.
Ndërkohë, 19% e të anketuarve thanë se kanë rritur ruajtjen e brendshme ose kanë diversifikuar vendet e ruajtjes jashtë vendit gjatë 12 muajve të fundit, krahasuar me 7% vitin e kaluar.
Shaokai Fan, kreu global për bankat qendrore në World Gold Council, tha se “shqetësimet gjeopolitike” dhe “frika për të pasur gjithmonë akses të plotë në ar” po e nxisin trendin e ri të kthimit të rezervave në vend.
“Këto shqetësime kanë ekzistuar prej kohësh, por mendoj se tani bankat qendrore po i marrin më seriozisht, duke menduar më shumë se ku duhet ta ruajnë arin e tyre,” tha Fan. “Ata po përpiqen të ulin rrezikun, edhe nëse kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht ta kthejnë arin në vendin e tyre.”
Lajmi vjen ndërsa Singapori dhe Hong Kongu po punojnë për të ofruar shërbime depozitimi për bankat qendrore që kërkojnë të diversifikojnë ruajtjen e rezervave. Zëvendëskryeministri i Singaporit tha të hënën se vendi do të krijojë një sistem të pastrimit të tregtimit të arit dhe një shërbim depozitimi për bankat qendrore gjatë këtij viti.
Një nga programet më të mëdha të riatdhesimit të arit kohët e fundit është ai i Francës, e cila ka tërhequr 129 ton ar nga Rezerva Federale e Nju Jorkut midis korrikut 2025 dhe janarit 2026, duke e ruajtur tashmë të gjithë arin brenda vendit.
Banka e Francës i shiti ato shufra ari në SHBA, më pas bleu shufra ekuivalente në Evropë, duke fituar 11 miliardë euro, pjesërisht për shkak të një çmimi më të lartë të arit në SHBA si pasojë e tarifave. Banka tha se kjo lëvizje ishte pjesë e përpjekjeve për të përmirësuar standardin e rezervave të saj të arit.
Gjatë tre viteve të fundit, edhe Banka Qendrore e Indisë ka riatdhesuar pjesën më të madhe të arit që mbante jashtë vendit në Bankën e Anglisë dhe Bankën për Shlyerjet Ndërkombëtare.
Pjesa e arit të Indisë që mbahet jashtë vendit ra në 22% në mars 2026 nga 55% në mars 2023, sipas të dhënave të bankës qendrore. Banka e Indisë nuk ka komentuar mbi kërkesën për reagim.
Junlu Liang, analiste e lartë në kompaninë konsulente Metals Focus, tha se këto lëvizje tregojnë se bankat qendrore po e rishikojnë rolin e arit në menaxhimin e rezervave.
“Në disa vende, konsideratat politike të brendshme kanë forcuar thirrjet për zhvendosjen e rezervave të arit më afër vendit,” tha ajo, duke shtuar se Austria, Holanda dhe Gjermania kanë riatdhesuar gjithashtu disa nga rezervat e tyre në vitet e fundit.
Sipas saj, këto lëvizje tregojnë një rritje të kujdesshmërisë globale dhe një ndryshim në mënyrën se si bankat qendrore e menaxhojnë sigurinë e rezervave të arit.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
